Rezonans, konuşurken çıkardığımız seslerin ağız ve burun boşluklarında yankılanarak son biçimini alması sürecidir. Bu iki boşluk arasındaki hava akışının dengesi bozulduğunda, konuşmanın tınısı da değişir ve rezonans bozukluğu ortaya çıkar.

İki temel tür vardır. Hipernazalitede, sesler gerekenden fazla burundan geçer ve konuşma aşırı "genizden" duyulur. Hiponazalitede ise tam tersi yaşanır; burun yolu yeterince açık olmadığı için ses burun boşluğuna yeterince ulaşamaz ve konuşma sanki çocuğun burnu sürekli tıkalıymış gibi çıkar.

Bu durumun en çok bilinen nedeni yarık damak ya da velofarengeal yetersizlik (yumuşak damağın burun-boğaz geçişini tam kapatamaması) olsa da, tek neden bu değildir. Büyümüş geniz eti veya bademcikler, alerjik rinit, kronik burun tıkanıklığı, sinüzit ya da burun septumunda eğrilik gibi başka yapısal nedenler de rezonans bozukluğuna yol açabilir; bazı çocuklarda ise herhangi bir yapısal soruna bağlı olmayan, öğrenilmiş bir konuşma alışkanlığı söz konusu olabilir.

Rezonans bozuklukları, çocuğun söylediklerinin ne kadar net anlaşıldığını doğrudan etkiler. Aşırı ya da yetersiz genizden konuşma, özellikle sınıf ortamında ya da yeni tanıdığı kişilerle iletişimde çocuğun kendini rahat ifade etmesini zorlaştırabilir; bu da zamanla sosyal ortamlardan çekinme veya konuşmaktan kaçınma gibi ikincil etkiler doğurabilir.

Erken fark edilip uygun şekilde değerlendirilmesi, hem çocuğun iletişim özgüvenini korumak hem de altta yatabilecek tıbbi bir nedenin (örneğin geniz eti büyümesi veya velofarengeal yetersizlik) zamanında ilgili uzmana yönlendirilmesi açısından önemlidir.

• Yarık damak/dudak öyküsü olan veya velofarengeal yetersizlik açısından takip edilen çocuklar
• Konuşması belirgin şekilde "burundan" duyulan (hipernazal) çocuklar
• Sanki burnu sürekli tıkalıymış gibi konuşan (hiponazal) çocuklar
• Kulak burun boğaz veya plastik-rekonstrüktif cerrahi tarafından değerlendirme ya da terapi için yönlendirilen çocuklar
• Cerrahi/tıbbi müdahale sonrasında konuşma alışkanlıklarını düzeltmede desteğe ihtiyaç duyan çocuklar
• Ailesi veya öğretmenleri konuşmasının anlaşılırlığı konusunda endişe duyan çocuklar

Değerlendirme sürecinde dil ve konuşma terapisti, önce çocuğun konuşma örneklerini dinleyerek rezonans örüntüsünü ve olası nedenin yapısal mı yoksa fonksiyonel mi olduğunu ayırt etmeye çalışır. Yapısal bir neden şüphesi varsa, tanı ve olası cerrahi/tıbbi müdahale için kulak burun boğaz veya ilgili cerrahi branşla iş birliği yapılır; bu durumlarda konuşma terapisi genellikle tıbbi tedaviyle birlikte ya da onu tamamlayıcı şekilde planlanır.

Fonksiyonel ya da öğrenilmiş kaynaklı durumlarda ise terapi doğrudan başlayabilir; çocuğun doğru hava akımını ve ağız-burun boşlukları arasındaki dengeyi fark etmesini sağlayan egzersizler, işitsel geri bildirim çalışmaları ve gerektiğinde artikülasyon (sesletim) çalışmalarıyla desteklenen, çocuğun yaşına ve ihtiyacına göre bireyselleştirilmiş bir program uygulanır.